Khoảng sáng sau gáy và những điều nhất định mẹ cần biết

  • 20/11/2019 04:21
  • 641

Mang thai và sinh con là hành trình trải qua rất nhiều cung bậc cảm xác – nhất là với cha mẹ mang thai lần đầu. Khi mang thai, người mẹ nào cũng mong muốn sinh ra một em bé khỏe mạnh, thông minh… Nếu như trước đây các cha mẹ phải hồi hộp chờ đợi 9 tháng 10 ngày để có thể biết được tình trạng phát triển của con yêu, thì ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, Siêu âm có thể phát hiện sớm những dị tật của bé ngay từ trong bụng mẹ và thông qua siêu âm Bác sĩ cũng có thể tư vấn cho cha mẹ cách chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé yêu.

Một trong những mốc siêu âm thai quan trọng đó chính là thời điểm thai nhi được 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày – thời điểm giúp các Bác sĩ xác định chính xác được khoảng sáng sau gáy, giúp phát hiện sớm bất thường liên quán đến đột biến nhiễm sắc thể...

Vậy khoảng sáng sau gáy (KSSG) là gì? Thời điểm nào đo KSSG là chính xác nhất? KSSG như thế nào là bình thường? Những yếu tố nào gây nên đột biến nhiễm sắc thể?...

Hãy cùng Phòng khám 125 Thái thịnh trang bị những kiến thức cần thiết về KSSG để các mẹ có thể yên tâm hơn trong quá trình mang thai nhé!

Khoảng sáng sau gáy (KSSG)

Khoảng sáng sau gáy (hay độ mờ da gáy) chính là hình ảnh siêu âm sự tụ dịch dưới da sau cổ thai nhi trong 3 tháng đầu thai kì. Trong quí 2 của thai kì KSSG thường biến mất, trong một vài trường hợp còn tồn tại thường là do phù cổ hoặc do phì đại nang bạch huyết.

Dựa vào chỉ số của KSSG, sẽ phát hiện được sớm nguy cơ thai mắc các bất thường như các bất thường liên quan đến đột biến nhiễm sắc thể: Trisomy 21(Down), Trisomy 18, Trisomy 13, dị dạng thai, khuyết tật tim bẩm sinh,…

khoang sang sau gay 2.png

Ảnh minh họa - Nguồn Phòng khám 125 Thái Thịnh

Thời điểm đo KSSG khi nào là thích hợp nhất?

Trước khi đo khoảng sáng sau gáy, Bác sĩ sẽ đo chiều dài đầu mông (CRL) nhằm giúp ước tính tuổi thai chính xác. KSSG sẽ tăng theo chiều dài đầu mông. Theo các chuyên gia, tuổi thai tốt nhất để đo KSSG là từ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày tương ứng CRL 45-84mm.

Nhiều mẹ thắc mắc tại sau lại không đo KSSG sớm mà phải đợi đến 11 tuần. Nếu đo KSSG trước thời điểm 11 tuần, các xét nghiệm thiết yếu cho chẩn đoán sàng lọc ít có giá trị đồng thời những kĩ thuật xâm lấn như chọc ối…không chỉ định thực hiện trước thời điểm này. Ngoài ra, các khiếm khuyết thai chủ yếu chỉ có thể được chẩn đoán được khi tuổi thai ít nhất 11 tuần.

Bên cạnh đó, không thực hiện đo KSSG sau 13 tuần 6 ngày vì tỉ lệ thành công khi đo sẽ bị giảm đi. Ngoài ra trước thời điểm này, chúng ta dễ chấp nhận việc kết thúc thai nghén khi thai có bất thường hơn là khi thai ở giai đoạn 3 tháng giữa thai kì.

KSSG bao nhiêu là bình thường?

Ba cột mốc độ mờ da gáy thai nhi mẹ bầu cần biết:

  • KSSG < 2,5 mm: Nguy cơ mắc bệnh Down thấp.
  • KSSG ³ 2,5 và < 3,0 mm: Tăng nguy cơ mắc các bệnh trên.
  • KSSG > 3,0 mm: Nguy cơ mắc bệnh Down cũng như các bất thường nhiễm sắc thể khác rất cao.

Theo thống kê gần đây, trong những trẻ mắc bệnh Down (Trisomy 21) có 70-85% số trẻ có KSSG tăng, còn 20-25% trẻ Down có chỉ số KSSG bình thường trên siêu âm, do vậy Phụ nữ mang thai có chỉ số KSSG bình thường vẫn cần làm thêm xét nghiệm sàng lọc như Double test hoặc Triple test - Đặc biệt với những thai nhi có nguy cơ cao (KSSG > 3,0mm).

Với các trường hợp thực hiện sàng lọc bằng xét nghiệm Double Test, Triple Test cho kết quả có nguy cơ cao với các dị tật, để có được kết quả chính xác hơn trước khi đi đến kết luận chính xác bằng phương pháp chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau, các mẹ nên được kiểm tra trước bằng phương pháp xét nghiệm sàng lọc không xâm lấn NIPT.

khoang sang sau gay 3.png

Ảnh minh họa - Nguồn Phòng khám 125 Thái Thịnh

Nhưng lưu ý rằng, kết quả khoảng sáng sau gáy chỉ giúp phát hiện chính xác 75% nguy cơ thai nhi mắc hội chứng Down và các bất thường nhiễm sắc thể khác. Với kết quả KSSG tăng cao, các mẹ cũng không cần quá lo lắng vì kết quả đo KSSG cao không đồng nghĩa với việc thai bất thường. tỷ lệ mắc bệnh ở mức là 75%, tức trong 100 thai phụ có chỉ số đo KSSG cao thì có 75 thai phụ sẽ sinh con mắc các bệnh liên quan đến dị tật nhiễm sắc thế và 25 thai phụ còn lại sẽ sinh con bình thường.

Nhưng nếu KSSG tăng, mà mẹ còn kèm theo các bất thường khác (thiếu xương mũi, xương mũi ngắn,…) hoặc có cái yếu tố nguy cơ như tuổi mẹ tăng (>35 tuổi) hay gia đình có tiền sử người mắc bệnh di truyền thì nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn .

Yếu tố nào gia tăng nguy cơ mắc các bất thường nhiễm sắc thể khác?

Một trong những yếu tố quan trọng, là nguyên nhân tăng khoảng sáng sau gáy cũng như hội chứng Down và một số bất thường nhiễm sắc thể khác gồm:

  • Tuổi tác của mẹ: Mẹ có số tuổi càng cao, con càng có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nhiễm sắc thể. Theo số liệu thống kê, tỉ lệ thai nhi mắc bệnh khi mẹ bầu ở tuổi 25 là 1/1200. Con số này tăng lên 1/100 khi mẹ bầu bước sang tuổi 40.
  • Môi trường làm việc nguy hiểm: Việc thường xuyên làm việc hay tiếp xúc với các chất bức xạ, hóa chất độc hại cũng góp phần tăng nguy cơ dị tật thai nhi.
  • Di truyền: Mẹ bầu có tiền sử thai chết lưu, người thân của vợ hay chồng có người bị bệnh cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
  • Dùng thuốc trong thời gian đầu mang thai: Trong 3 tháng đầu mẹ dùng thuốc hay bị nhiễm virus sẽ gây ảnh hưởng đến thai nhi.

banner uu dai trai nghiem e6.jpg

Có thể nói, việc xác định KSSG ở tuần thai thứ 11 đến 13 tuần 6 ngày rất quan trọng và các mẹ cần được thực hiện.

Khoảng sáng sau gáy đã được đưa vào là một trong những chỉ số siêu âm thai thường quy ở giai đoạn 11-13 tuần. Tất cả các thai phụ đến khám hay siêu âm ở tuần thai này đều được đo chỉ số trên. Nhưng đây chỉ là một chỉ số giúp sàng lọc bệnh không có ý nghĩa chẩn đoán hay khẳng định thai nhi bình thường cũng như bất thường. Do vậy các mẹ không cần quá lo lắng khi nhận kết quả đo khoảng sáng sau gáy cao. Thay vào đó hãy đến gặp các Bác sĩ Sản khoa để được nhận những tư vấn cần thiết nhất và các bước thực hiện tiếp theo nhé!

Biên tập - Sưu tầm

 

Bài tiếp theo